Embiya SANCAK

ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM

Sevgili okurlarım, üç ay oldu. Yazamıyordum. Bir süre Ankara Şehir Hastanesi mekânım oldu, hem de eşimle birlikte. Hayat arkadaşımı en son hastaneye gelinimin kolunda götürmüştüm. Ben bu dünyaya döndüm. Ama eşimi  bu dünyada bir daha göremeyeceğim.,

Yazı yazarak çok fazla üzüntülü günlerimden uzak kalabileceğim söylendi.

‘’Hayat devam ediyor’’  diyebilecek kadar ruhi sağlığıma kavuşamadım.

Gene beni ayakta tutacak olan meslek ve Samsun sevgisidir. Bu sevginin verdiği güçle yazamaya başlamalıyım.

Şehrime döndüğümde 2011 yılından beri pek çok yazı yazdığım iki yerde Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından yenileme düzenlemesi yapılmaya başlanılmıştı. Hepsinin projeleri hakkında haberim vardı.

Saathane ve çevresi, Samsun kalesinin 1292 yılından yapımından sonra 1322 yılında sur dışı şehir gelişmesinin ilk yönüdür. Kalenin ana giriş kapısı, yanı Bağdat Kapısı şimdi ki Saathane meydanına cephesi olan meydan ile Abdülrezzat Sokak köşesinde ki 6 katlı, 1994 de yapılmış yeni binanın yerindeydi. Önü ise Bağdat Kapısı meydanıydı. Daha sonra Yemiş Meydanı denmişti. Yani ilk Samsun’un Pazar yeriydi. Bu bölge 800 yıldır ticaret alanıdır.

Saathane kurtarma kazısı esnasında Bizans sikkesi, keramikler ile yapı kültür katmanları bulunmuştu. Eski Buğday Pazarı Caddesi altında şimdi de meydan düzenlemesi altında kalan 14x14 ebatlarında hamam binası ile 1869 yangınından önce ki yıllara ait dükkân binaları temelleri ortaya çıkarılmıştı.

Bu alanda ki tüm binalar 1869 yılında yangında tahrip olmuştu. Yangın sonrası yapılan imar planına göre 1884 yılından sonra yeni caddeler açılarak bu gölgede birinci kentsel yenileme projesi uygulanmıştı.

Bu proje gereği Osmanlı Devleti 280 adet dükkân yaptırdı. Ayrıca 430 evin yapımını sağlamıştı. Bağdat Caddesi, Hükümet Konağı Caddesi, Mecidiye Caddesi, Buğday Pazarı Caddesi açılmıştı. Buğday Pazarı Caddesi açılırken yanan hamam cadde altında kalmıştı. Ayrıca Taşhanın bir kenarı yol için yıkılmıştı.

Bu bölgeyi Yusuf Ziya Yılmaz yönetimi Atatürk Bulvarına kadar tamamen meydan yapmak projesini uygulamaya sokmuştu. Şehirci mimar mesleğimin gereği bu projeye karşı çıkmıştım. Büyük açık alanlardan meydan hissi oluşturulamaz. Bir alanın meydan olabilmesi için içinde insanın aktif şekilde bulunması gerekir. Hemen insanın algılayacağı mesafede dükkânların, çarşıların yer alması zorunludur. Ayrıca bu bölge 800 yıldır kesintisiz Samsun’un kadim çarşısıydı. Bir şehrin tarihi doku alanında mazisi ile ilişkiyi kesecek düzeyde yeni düzenleme yapılması yanlıştı.

Bu nedenle mevcut Saathane Meydanı hizasından ( Patlican Pazarı Sokak)  Atatürk Bulvarı tarafında 1890 mimari üslubunda geleneksel çarşı yapılması önerisini Mimarlar Odası ÇED komisyonunda görüştük.

Sonuç itibariyle mülk sahiplerinin talepleriyle, genellikle mimarlık-şehircilik- sanat tarihi meslek mensubu ilim insanlarının görüşleri uyumluluk gösteriyordu.

Mülk sahipleri; başkan Mustafa Demir’le görüşerek ‘’ belediye onaylı projeyle kendi binalarını yapmak’’ yöntemiyle şehir adına güzel ve faydalı bir yenileme projesini hayata geçirmeye karar verdiler.

Burada uygulanan mevcut kent dokusu yenileme projesi yöntemini şehirde her alanda yıllardır önermekteyim. Bu önerime Gülsan da dâhildir.

Belediye Saathane’de çok doğru iş yapmış olmasına rağmen Gülsan’da aynı oranda çok yanlış yapmaktadır. Gülsan artık sanayi ve küçük sanayi olamaz. Fakat bu alanın işlevi servis, ticaret, teşhir, konaklama gibi kent içinde olması gereken kullanım türlerine dönüşmelidir.

Yeni bir sanayi sitesi yapmak ayrı bir iş olup, Samsun için faydalıdır. Gülsan mal sahiplerinden sanayici olanlar yeni sanayi sitesine daha büyük işyeri sahibi olabilirler.

Gülsan zaten günümüzde %60 oranında kentse servis ve ticaret alanı olarak hizmet vermektedir. Bu tür kullanıma bu bölgede ihtiyaç vardır. Büyük alanlarda insan kaybolur, kendini güvende hissetmez. Alış-veriş, konakla, hizmet sektörü gibi günlük kentsel hizmetlerin tümünün karşılandığı dükkânların yer alması gerektiği yer Gülsan arazisidir.

Samsun’un ihtiyaçlarını ve mesleğimin doğrularını söylemeye, yazmaya devam edeceğim.. Saygı ve sevgilerimle.

Yazarın Yazıları
ÜÇ AYDIR YAZAMIYORDUM24 Ocak 2021 DEPREM İÇİN TBMM ARAŞTIRMASI04 Kasım 2020 SULAK ALANLARI KORUYAMAMAK KARARLARI24 Eylül 2020 İLKADIM, OTOPARK ve İŞGALLER16 Eylül 2020 TARİKAT İLE CEMAATLERİN ATATÜRK ve CUMHURİYET DÜŞMANLIĞI05 Eylül 2020 Kızılırmak Doğasında Turizm01 Eylül 2020 Omü Mimarlık Fakültesi Dekanı, Sayın Derya Oktay Samsun’a Veda Ederken29 Temmuz 2020 SAMSUN’DA OTOPARK HAMLESİ20 Temmuz 2020 ‘’MİMARLAR ODASI İHBAR VE İKAZ EDERSE KULAK ASMAYINIZ‘’ TALİMATI MI VAR?18 Haziran 2020 SAYIN CUMHURBAŞKANI; GÜLSAN’A CAMİ YAPMAK İSTİYOR 12 Haziran 2020
ANA SAYFA YAZARLAR GÜNCEL EKONOMİ SİYASET SPOR GALERİ WEB TV İLETİŞİM